I-Osteoporosis yisifo esingamahlalakhona esibonakala ngokuncipha kokuqina kwamathambo kanye nengozi eyengeziwe yokuphuka kwamathambo ethinta abantu abaningi. Amathambo abuthakathaka ahlobene ne-osteoporosis angathinta kakhulu ikhwalithi yokuphila komuntu kanye nokuzimela kwakhe. Nakuba i-osteoporosis ngokuvamile ibhekwa njengesifo esithinta abantu abadala, ukuqonda izimbangela eziyisisekelo ze-osteoporosis kubalulekile ekuvimbeleni ukwenzeka kwayo noma ukuyilawula ngempumelelo.
I-Osteoporosis, ngokwezwi nezwi okusho ukuthi “amathambo anezimbobo,” ibonakala ngokulahlekelwa ukuqina kwamathambo nobukhulu bawo. Ngokuvamile, umzimba uhlala uphula izicubu ezindala zamathambo bese uzishintsha ngethambo elisha. Kubantu abane-osteoporosis, izinga lokulahlekelwa kwamathambo lidlula izinga lokwakheka kwamathambo, okuholela emathanjeni abuthakathaka.
I-Osteoporosis ithinta iningi labesifazane futhi ivame kakhulu kubantu abadala, kodwa ingathinta nabesilisa kanye nabantu abasha.
Ukuvimbela kanye nokutholakala kusenesikhathi kubalulekile ukulawula i-osteoporosis. Ukulondoloza indlela yokuphila enempilo, okuhlanganisa ukudla okunomsoco okucebile nge-calcium ne-vitamin D, ukuvivinya umzimba njalo, kanye nokugwema ukubhema kanye nokuphuza utshwala ngokweqile, kungasiza ekunciphiseni ingozi yakho ye-osteoporosis.
Amaminerali adingekayo ekwakhekeni kwamathambo yi-calcium ne-phosphorus ikakhulukazi. I-calcium ingenye yezinto eziyinhloko ezakha amathambo, okuyenza ibe namandla futhi ibe lukhuni. I-phosphorus iyiminerali yesibili ebaluleke kakhulu emathanjeni. Kanye ne-calcium, yakha usawoti wamaminerali wamathambo, okusiza ekwakhekeni nasekugcinweni kwamathambo.
I-calcium iyisakhi esiyinhloko samathambo, lapho inikeza khona amandla nokuqina. Amathambo ayichibi le-calcium elibaluleke kakhulu emzimbeni womuntu. Uma umzimba udinga i-calcium, amathambo angakhipha ama-ion e-calcium ukuze ahlangabezane nezinye izidingo zomzimba. Uma ukudla i-calcium kunganele noma umzimba ungamunci i-calcium eyanele ekudleni, ukwakheka kwamathambo nezicubu zamathambo kungathinteka. Ngenxa yalokho, amathambo angase aqhekeke, okuholela emathanjeni abuthakathaka aphuka kalula.
Okulandelayo yizici eziholela ekuqhekekeni kwamathambo
●Ubudala Nobulili: Njengoba sikhula, imizimba yethu ivame ukulahlekelwa isisindo samathambo ngokushesha kunokuba ingasakha kabusha, okuholela ekwehleni kancane kancane kobuningi bamathambo. Lokhu kwehla kubonakala kakhulu kwabesifazane, ikakhulukazi ngesikhathi sokunqamuka kokuya esikhathini, lapho amazinga e-estrogen ehla khona.
●Izinguquko zama-hormone: Abesifazane babhekana nokwehla okusheshayo kwamazinga e-estrogen ngesikhathi sokunqamuka kokuya esikhathini, okusheshisa ukulahleka kwamathambo. Ukwehla kwamazinga e-estrogen, i-hormone esiza ukugcina ubuningi bamathambo, kungaholela ekuqandeni kwamathambo kwabesifazane asebekhulile.
●Ukushoda kokudla okunempilo: Ukushoda kwe-calcium ne-vitamin D kungalimaza kakhulu impilo yamathambo futhi kwandise ingozi ye-osteoporosis.
●Indlela Yokuphila: Ukuntuleka kokuzilolonga ngokomzimba kanye nokuzivocavoca umzimba okuthwala isisindo, ukungadli ngokwanele i-calcium ne-vitamin D, ukuphuza utshwala ngokweqile, ukubhema, ukusebenzisa izidakamizwa ezithile isikhathi eside (isib. ama-corticosteroids (i-prednisone)).
●Izifo Ezingamahlalakhona: Izifo ezithile, njenge-rheumatoid arthritis kanye nesifo samathumbu esivuvukalayo, zingandisa ingozi yokuba nesifo sokuwohloka kwamathambo.
●Umlando womndeni: Ukuba nomlando womndeni we-osteoporosis kwandisa amathuba akho okuthola lesi sifo.
Nakuba i-osteoporosis ingabonakali ngokwemvelo, ingabonakala ngezimpawu eziningana ezibonakalayo. Kuvamile ukwehla ubude kanye ne-funchback ngokuhamba kwesikhathi, okwaziwa ngokuthi "i-queen hunchback". Ubuhlungu bomhlane noma ubuhlungu obuvela ekuqhekekeni komgogodla bungase buvele.
Esinye isibonakaliso esibalulekile ukwanda kokuphuka kwamathambo, ikakhulukazi ezihlakaleni, ezinqeni nasemgogodleni. Lokhu kuphuka kwamathambo kungenzeka ngisho nasekuweni noma ekushayweni okuncane futhi kungalimaza kakhulu ukuhamba komuntu kanye nekhwalithi yempilo yakhe.
Ukwehla kwesisindo, ukuphelelwa yisifiso sokudla, kanye nokukhathala nakho kuyizimpawu ezingase zibonise i-osteoporosis.
Ngamafuphi, ngokuhlanganisa izithasiselo ze-calcium nokudla okucebile nge-calcium, ukuvivinya umzimba njalo, nokugwema imikhuba eyingozi, ungathatha izinyathelo ezisebenzayo zokugcina amathambo akho eqinile futhi enempilo futhi uvimbele ukuqhubeka kwe-osteoporosis.
U: Ngingayithola yini i-calcium ne-vitamin D eyanele ngokudla kwami kuphela?
A: Nakuba kungenzeka ukuthola i-calcium ne-vitamin D eyanele ngokudla kuphela, abanye abantu bangadinga izithasiselo ukuze bahlangabezane nezidingo zabo zansuku zonke. Kunconywa ukubonisana nochwepheshe wezempilo ukuze kutholakale isidingo sokwengeza.
U: Ingabe i-osteoporosis iyinkinga yabantu abadala kuphela?
A: Nakuba i-osteoporosis ivame kakhulu kubantu abadala, akuyona nje into ekhathazayo kuleli qembu leminyaka. Ukwakha nokugcina amathambo aphilile kubalulekile kukho konke ukuphila, futhi ukuthatha izinyathelo zokuvimbela kusenesikhathi kunganciphisa kakhulu ingozi ye-osteoporosis kamuva ekuphileni.
Isixwayiso: Lesi sihloko senzelwe ulwazi kuphela futhi akufanele sibhekwe njengeseluleko sezokwelapha. Njalo xhumana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa noma yiziphi izithasiselo noma ukushintsha uhlelo lwakho lwezempilo.
Isikhathi sokuthunyelwe: Septhemba-07-2023

