isibhengezo_sekhasi

Izindaba

Ukuvimbela I-Arteriosclerosis: Izinguquko Zendlela Yokuphila Yenhliziyo Enempilo

Ubuwazi ukuthi ukwenza izinguquko ezilula endleleni yokuphila kungaba nomthelela omkhulu ekuvimbeleni i-arteriosclerosis nokugcina inhliziyo iphilile? I-Arteriosclerosis, eyaziwa nangokuthi ukuqina kwemithambo yegazi, kwenzeka lapho i-plaque inqwabelana ezindongeni zemithambo yegazi, ivimbela ukugeleza kwegazi ezithweni ezibalulekile. Kodwa-ke, ngokwamukela ukudla okulinganiselayo, ukuhlala usebenza ngokomzimba, ukulawula umfutho wegazi kanye ne-cholesterol, ukuyeka ukubhema, ukunciphisa ukusetshenziswa kotshwala, ukulawula ukucindezeleka, nokubeka phambili ukulala, unganciphisa ingozi ye-arteriosclerosis futhi ukhuthaze impilo yenhliziyo nemithambo yegazi.

Kuyini i-Arteriosclerosis

I-arteriosclerosis yisifo senhliziyo esenzeka lapho imithambo yegazi, imithambo yegazi ethwala igazi elinomoya-mpilo lisuka enhliziyweni liya emzimbeni wonke, iba lukhuni futhi iqine. Ibonakala ngokujiya nokuqina kwezindonga zemithambo yegazi, okuholela ekunciphiseni ukugeleza kwegazi kanye nezinkinga ezingaba khona.

I-Arteriosclerosis yigama elibanzi elihlanganisa izinhlobo ezintathu eziyinhloko: i-atherosclerosis, i-Munchberg arteriosclerosis, kanye ne-arteriosclerosis. I-atherosclerosis iyindlela evame kakhulu futhi ivame ukusetshenziswa ngokushintshana ne-arteriosclerosis.

I-arteriosclerosis ukuqina kwemithambo yegazi okuthinta imithambo yegazi emincane kanye nama-arterioles. Ivame ukuhlotshaniswa nomfutho wegazi ophakeme futhi ivame ukuhambisana nezinye izimo zempilo, njengesifo sikashukela nesifo sezinso. I-arteriosclerosis ingaholela ekulimaleni kwezitho zomzimba ngoba ukugeleza kwegazi okuncishisiwe kunciphisa izicubu umoya-mpilo kanye nezakhamzimba.

Ukuxilonga i-arteriosclerosis kuvame ukuhilela inhlanganisela yokuhlolwa komlando wezokwelapha, ukuhlolwa ngokomzimba, kanye nokuhlolwa kokuxilonga. Uchwepheshe wezokwelapha angayala ukuhlolwa kwegazi ukuhlola amazinga e-cholesterol, alaye ukuhlolwa kwezithombe njenge-ultrasound noma i-angiography, noma ancome i-coronary angiogram ukuhlola ngokunembile izinga lokuvaleka kwemithambo yegazi.

Ukwelashwa kwe-arteriosclerosis kuhlose ukulawula izimpawu, ukunciphisa ukuqhubeka kwesifo, nokunciphisa ingozi yezinkinga. Izinguquko zendlela yokuphila zivame ukunconywa, okuhlanganisa nokudla ukudla okunempilo kwenhliziyo, ukwenza umsebenzi womzimba ojwayelekile, ukuyeka ukubhema, ukulawula umfutho wegazi kanye namazinga e-cholesterol, kanye nokuphatha isifo sikashukela ngempumelelo.

I-Arteriosclerosis vs. I-Atherosclerosis: Uyini Umehluko?

I-Arteriosclerosis

I-Arteriosclerosis yisifo semithambo yegazi esibhekisela ekuqineni nasekuqineni kwezindonga zemithambo yegazi. Lesi simo sivame ukuhlotshaniswa nokuguga futhi siwumphumela wokuguga okuvamile kwemithambo yegazi ngokuhamba kwesikhathi. Kodwa-ke, izici ezithile ezifana nomfutho wegazi ophezulu, ukubhema, ukukhuluphala ngokweqile, nesifo sikashukela zingasheshisa ukuqhubeka kwe-arteriosclerosis.

I-Arteriosclerosis iwukujiya kodonga lwemithambo yegazi okubangelwa ukuqongelela kwe-collagen nezinye izintambo, okuholela ekulahlekelweni kokunwebeka. Ngenxa yalokho, imithambo yegazi ilahlekelwa ikhono layo lokukhula nokufinyela, okuphazamisa ukugeleza kwegazi ezithweni ezizungezile. I-Arteriosclerosis ithinta lonke uhlelo lwemithambo yegazi, okuhlanganisa imithambo yegazi yenhliziyo, ubuchopho, izinso, kanye nemilenze.

I-Arteriosclerosis vs. I-Atherosclerosis: Uyini Umehluko?

I-atherosclerosis

Ngakolunye uhlangothi, i-atherosclerosis iwuhlobo lokuqina kwemithambo yegazi. Ibonakala ngokuqongelela kwe-plaque ngaphakathi kwezindonga zemithambo yegazi. I-plaque yakhiwe yi-cholesterol, izinto ezinamafutha, i-calcium kanye nokungcola kwamangqamuzana. Ngokuhamba kwesikhathi, le plaque ingaqina, inciphise imithambo yegazi futhi inciphise ukugeleza kwegazi ezithweni ezibalulekile.

I-atherosclerosis ivame ukwenzeka ezindaweni ezithile ngaphakathi kwesistimu yemithambo yegazi, ezibizwa ngokuthi ama-plaque noma i-atherosclerosis. Lawa ma-plaque angaqhekeka noma avuvuke, okubangela ukwakheka kwamahlule egazi avimba ngokuphelele imithambo yegazi ethintekile. Uma lokhu kwenzeka emithanjeni yenhliziyo, kungaholela ekuhlaselweni yinhliziyo. Emithanjeni yobuchopho, kungabangela isifo sohlangothi.

Izici eziyingozi ze-atherosclerosis zifaka phakathi indlela yokuphila yokuhlala phansi, ukudla okungenampilo, ukubhema, i-cholesterol ephezulu, umfutho wegazi ophakeme kanye nesifo sikashukela. Ukubhekana nokulawula lezi zici eziyingozi kubalulekile ekuvimbeleni noma ekulawuleni ngempumelelo i-atherosclerosis.

Izimpawu ze-Arteriosclerosis

I-arteriosclerosis ngokuvamile ayibangeli zimpawu kuze kube yilapho kuvela izinkinga. Izimpawu ziyahlukahluka kuye ngenkinga futhi zingafaka:

● Ukukhathala nobuthakathaka

● Ubuhlungu besifuba

● Ukuphelelwa umoya

● ukungazweli kanye nobuthakathaka bemilenze

● Inkulumo engacacile noma ubunzima bokukhuluma

● Ubuhlungu lapho uhamba

Izimbangela ze-Arteriosclerosis

Izimbangela ze-Arteriosclerosis

● Esinye sezimbangela eziyinhloko ze-arteriosclerosis ukunqwabelana kwe-plaque emithanjeni. I-plaque yakhiwe yi-cholesterol, amafutha, i-calcium nezinye izinto ezinqwabelana ongqimbeni lwemithambo yakho ngokuhamba kwesikhathi. Lokhu kwakheka kunciphisa imithambo, kuvimbele ukugeleza kwegazi nomoya-mpilo ezithweni nasezicutshini. Ekugcineni, kungaholela ekuvinjweni ngokuphelele kwemithambo, okuholela ezinkingeni ezinkulu zempilo.

● Amazinga aphezulu e-cholesterol egazini adlala indima ebalulekile ekuthuthukisweni kwe-arteriosclerosis. Uma kune-cholesterol eningi kakhulu, ingahlala ezindongeni zemithambo yegazi, okubangela ukwakheka kwe-plaque. Le cholesterol eningi ivame ukuvela ekudleni okucebile ngamafutha agcwele kanye namafutha e-trans, avame ukutholakala ekudleni okucutshunguliwe, ekudleni okuthosiwe, nasenyameni enamafutha.

● Esinye isizathu esibalulekile se-arteriosclerosis umfutho wegazi ophakeme. Uma umfutho wegazi uhlala uphezulu, ubeka ingcindezi eyengeziwe emithanjeni yegazi, unciphise izindonga zayo futhi uzenze zibe sengozini enkulu yokulimala. Umfutho wegazi ophakeme ungabangela nokuthi kuvele i-plaque emaqakaleni ezindongeni zemithambo yegazi, okuhlinzeka ngendawo efanelekile yokuthi i-plaque yakheke.

● Ukubhema kuyisici esaziwayo esiyingozi se-arteriosclerosis. Intuthu kagwayi iqukethe amakhemikhali ayingozi angalimaza ngqo imithambo yegazi futhi akhuthaze ukwakheka kwe-plaque. Ukubhema kunciphisa nenani eliphelele lomoya-mpilo egazini, okwenza kube nzima ngemithambo yegazi ukuthi isebenze kahle futhi kubangele ukuthi yonakale ngokuhamba kwesikhathi.

 Ukuntuleka kokuzilolonga ngokomzimba kungenye imbangela eyinhloko ye-arteriosclerosis. Ukuzilolonga njalo kusiza ukugcina izindonga zemithambo ziguquguquka futhi ziphilile, kuthuthukisa ukugeleza kwegazi futhi kunciphisa ingozi yokunqwabelana kwama-plaque. Ngakolunye uhlangothi, ukuziphatha kokungahlali ndawonye kungaholela ekukhuluphaleni, umfutho wegazi ophakeme, kanye namazinga aphezulu e-cholesterol, konke okuyizinto eziyingozi ze-arteriosclerosis.

● Izakhi zofuzo kanye nomlando womndeni nakho kudlala indima ekunqumeni ukuthi umuntu usengozini kangakanani yokuthola i-atherosclerosis. Uma ilungu lomndeni eliseduze linomlando wesifo senhliziyo, amathuba okuthola i-arteriosclerosis aphezulu. Nakuba izakhi zofuzo zingenakushintshwa, ukugcina indlela yokuphila enempilo nokulawula ezinye izici eziyingozi kungasiza ekunciphiseni umthelela wokuthambekela kwezakhi zofuzo.

● Okokugcina, izifo ezithile, njengesifo sikashukela kanye nokukhuluphala ngokweqile, zandisa ingozi ye-arteriosclerosis. Isifo sikashukela sibangela ushukela ophezulu egazini, olimaza izindonga zemithambo yegazi futhi sikhuthaze ukwakheka kwama-plaque. Ngokufanayo, ukukhuluphala kubeka ingcindezi eyengeziwe ohlelweni lwenhliziyo futhi kwandisa amathuba okuba nomfutho wegazi ophakeme, isifo sikashukela, kanye ne-cholesterol ephezulu.

 Indlela ukuzivocavoca nokudla okunempilo okungakuvimbela ngayo i-Arteriosclerosis

Ukudla Okunempilo Nokulinganisela Kahle

Ukudla okunempilo kwenhliziyo kubalulekile ekuvimbeleni ukuqina kwemithambo yegazi. Ukufaka izithelo eziningi, imifino, okusanhlamvu okuphelele, amaprotheni angenamafutha amaningi kanye namafutha anempilo ekudleni kwethu kungathuthukisa kakhulu impilo yethu yenhliziyo nemithambo yegazi.

●Ukudla okucebile ngefayibha njengokusanhlamvu okuphelele (ikakhulukazi okusanhlamvu okungenagluten njenge-oatmeal, i-quinoa, i-buckwheat), izithelo, imifino, kanye nemifino (njengezinso, amalenti, ama-chickpeas, uphizi onamehlo amnyama), kuhle kakhulu. Kuwusizo kakhulu kubantu abane-arteriosclerosis noma abasengozini ye-arteriosclerosis. I-fibre isiza ukwehlisa amazinga e-cholesterol, ilawule ushukela egazini, futhi igcine isisindo esinempilo. Iphinde ikhuthaze imizwa yokugcwala futhi inciphise ingozi yokudla ngokweqile, okungaholela ekukhuluphaleni, esinye isici esiyingozi sesifo senhliziyo.

● Kubalulekile ukufaka izithelo nemifino ehlukahlukene ekudleni kwethu njengoba zicebile ngama-antioxidants. Ama-antioxidants asiza ekunciphiseni ukuvuvukala kanye nokucindezeleka kwe-oxidative emzimbeni, okuyizinto ezibalulekile ekuthuthukisweni kwe-arteriosclerosis. Amajikijolo, imifino eluhlaza, izithelo ze-citrus, kanye notamatisi kuyimithombo emihle kakhulu yama-antioxidants futhi kungafakwa kalula ekudleni noma kudliwe njengesidlo esinempilo.

● Amafutha anempilo yenhliziyo, njengamafutha angenasawoti kanye namafutha angenasawoti amaningi, alungele uhlelo lwethu lwenhliziyo nemithambo yegazi. Lawa mafutha atholakala kuma-avokhado, uwoyela womnqumo, amantongomane, kanye nezinhlanzi ezinamafutha njenge-salmon noma i-mackerel. Ukuwafaka ekudleni kwethu kungasiza ekwehliseni amazinga e-cholesterol embi futhi kwandise amazinga e-cholesterol amahle, ngaleyo ndlela kuncishiswe ingozi yokunqwabelana kwama-plaque emithanjeni yegazi. 

● Kunalokho, kubalulekile ukunciphisa ukudla kwakho amafutha agcwele kanye namafutha e-trans, okungakhuphula amazinga e-cholesterol futhi kubangele ukuvuvukala. Ukudla okunamafutha agcwele kufaka phakathi inyama ebomvu, imikhiqizo yobisi enamafutha agcwele kanye nokudla okucutshunguliwe. Amafutha e-trans avame ukutholakala ekudleni okuthosiwe kanye nezimpahla ezibhakiwe zezentengiselwano. Ukufaka la mafutha angenampilo esikhundleni salawo anempilo kuyindlela elula nephumelelayo yokusekela impilo yenhliziyo nokuvimbela ukuqina kwemithambo yegazi.

● Ukulawula ukudla i-sodium kubalulekile kubantu abasengozini ye-arteriosclerosis. Ukudla okune-sodium ephezulu kungandisa umfutho wegazi futhi kubeke ingcindezi enhliziyweni nasemithanjeni yegazi. Ukufunda amalebula okudla, ukunciphisa ukusetshenziswa kosawoti, nokulungisa ukudla ekhaya usebenzisa izithako ezintsha kungasiza ekunciphiseni ukudla i-sodium.

● Kubalulekile ukuqaphela ubukhulu besabelo nokugcina isisindo esinempilo. Ukudla ngokweqile kungaholela ekukhuluphaleni, okuyisici esiyinhloko esiyingozi se-arteriosclerosis. Ngokuzijwayeza ukulawula isabelo nokulalela izimpawu zendlala nokugcwala kwemizimba yethu, singaqinisekisa ukuthi sinikeza imizimba yethu amandla afanele ngenkathi sivimbela ukukhuluphala ngokweqile.

Ukudla Okunempilo Nokulinganisela Kahle

indlela yokuphila enempilo

Ukuphathwa kokucindezeleka

Ukucindezeleka okungapheli kungaholela ekuthuthukisweni nasekuqhubekeni kwe-arteriosclerosis. Ngakho-ke, ukubeka phambili amasu okulawula ukucindezeleka empilweni yakho yansuku zonke kubalulekile. Yenza imisebenzi ekusiza ukuthi uphumule, njengokuzindla, ukuzivocavoca ngokuphefumula okujulile, i-yoga, noma ukuphishekela umsebenzi wokuzilibazisa. Ngaphezu kwalokho, ukugcina inethiwekhi yokusekela enamandla yomndeni nabangane kungakunikeza inhlalakahle ngokomzwelo futhi kusize ekunciphiseni ukucindezeleka.

Susa imikhuba emibi

Ukuze ulondoloze indlela yokuphila enempilo futhi ulwe nokuqina kwemithambo yegazi, ukuqeda imikhuba emibi kubalulekile. Ukubhema, ukuphuza utshwala ngokweqile, kanye nendlela yokuphila yokuhlala phansi kuyingozi empilweni yenhliziyo nemithambo yegazi. Yeka ukubhema, nciphisa ukuphuza utshwala kube ngamanani aphakathi, bese uzama ukuhlala usebenza ngokomzimba usuku lonke. 

Ukuhlolwa kwempilo njalo

Ukuhlolwa kwempilo njalo kudlala indima ebalulekile ekugcineni indlela yokuphila enempilo nokuvimbela i-arteriosclerosis. Ukuvakashela njalo uchwepheshe wezempilo kungasiza ekutholeni izimpawu zokuqala zesifo senhliziyo ukuze kungenelelwe ngesikhathi kanye nokwelashwa. Ukuqapha umfutho wegazi, ukuhlolwa kwe-cholesterol, kanye nokunye ukuhlolwa kungakunikeza ukuqonda okubalulekile ngempilo yenhliziyo yakho futhi kukuvumele ukuthi uthathe izinyathelo zokuphepha ezidingekayo.

indlela yokuphila enempilo

Vivinya umzimba njalo

Ukuzilolonga njalo kungenye isici esibalulekile sendlela yokuphila enempilo engasiza abantu abane-arteriosclerosis. Ukuzivocavoca kusiza ukuthuthukisa impilo yenhliziyo, kuqinise imisipha yenhliziyo, futhi kukhuthaze ukujikeleza kwegazi. Okungenani imizuzu eyi-150 ngesonto yokuzivocavoca nge-aerobic, njengokuhamba, ukubhukuda, ukugibela ibhayisikili noma ukugijima, kuwusizo kakhulu ekulawuleni i-arteriosclerosis. Ngaphezu kwalokho, ukufaka ukuqeqeshwa kwamandla ekuzilolongeni kwakho kwansuku zonke kungasiza ekwakheni imisipha, kuthuthukise imetabolism, futhi kusekele impilo yenhliziyo iyonke.

Cabanga Ngezithasiselo

I-magnesium iyisakhi esibalulekile kanye neminerali ebalulekile emzimbeni womuntu, ehilelekile ezinqubweni eziningi zomzimba. I-magnesium isiza ukukhulula imisipha ebushelelezi ngaphakathi kwezindonga zemithambo yegazi futhi ilinganise amazinga amaminerali. Idlala indima ebalulekile ekugcineni impilo yenhliziyo nemithambo yegazi, ikakhulukazi ngokulawula umfutho wegazi nokusekela imithambo yegazi enempilo.

Eminye imithombo emihle kakhulu ye-magnesium ifaka phakathi imifino eluhlaza enamaqabunga amnyama (njengesipinashi ne-kale), amantongomane nembewu (njenge-almond nembewu yethanga), okusanhlamvu okuphelele, ama-legumes, nenhlanzi. Ngaphezu kwalokho, izithasiselo ze-magnesium ziyatholakala kulabo abanobunzima bokuhlangabezana nezidingo zabo zansuku zonke ngokudla kuphela. I-magnesium iza ngezindlela eziningi, ngakho-ke ungakhetha uhlobo olukufanele. Ngokuvamile, i-magnesium ingathathwa ngomlomo njengesengezo. I-Magnesium malate, I-Magnesium TauratefuthiI-Magnesium L-Threonateamuncwa kalula ngumzimba kunezinye izinhlobo ezifana ne-magnesium oxide kanye ne-magnesium sulfate.

I-Turmeric iqukethe isithako esisebenzayo esibizwa ngokuthi i-curcumin, futhi izifundo zithi i-turmeric inamandla okulwa nokuvuvukala kwegazi (ivimbela ukuqhekeka kwegazi) kanye namandla okulwa nokuvuvukala kwegazi (ukunciphisa igazi). 

Ngaphezu kwalokho,I-OEAIkhono lika-'s lokulawula isifiso sokudla kanye ne-lipid metabolism linganikeza izinzuzo ezengeziwe ezigulini ezinokukhuluphala, okuyisici esikhulu sengozi ye-atherosclerosis. Ngokukhuthaza ukubola kwamafutha kanye nokwehlisa amazinga e-cholesterol, i-OEA ingasiza ekulawuleni isisindo, ngaleyo ndlela ivimbele ukwakheka kanye nokuqhubekela phambili kwe-atherosclerotic plaque. 

U: Kubukeka kanjani ukudla okunempilo kokuvimbela i-arteriosclerosis?
A: Ukudla okunempilo kokuvimbela i-arteriosclerosis kuhlanganisa ukudla izithelo eziningi, imifino, okusanhlamvu okuphelele, namaprotheni angenamafutha amaningi. Kufanele kunciphise amafutha agcwele kanye nama-trans, i-cholesterol, i-sodium, kanye noshukela owengeziwe.

Q: Yiziphi izinhlobo zemisebenzi yomzimba ezingasiza ekuvimbeleni i-arteriosclerosis?
A: Ukuzivocavoca njalo kwe-aerobic njengokuhamba ngokushesha, ukugijima, ukubhukuda, noma ukugibela ibhayisikili kungasiza ekuvimbeleni i-arteriosclerosis. Ukuqeqeshwa kokumelana nokuzivocavoca okuguquguqukayo nakho kuyazuzisa.

Isixwayiso: Lesi sihloko senzelwe ulwazi olujwayelekile kuphela futhi akufanele sithathwe njenganoma yisiphi iseluleko sezokwelapha. Olunye ulwazi lweposi lebhulogi luvela kwi-inthanethi futhi alulona ochwepheshe. Le webhusayithi inesibopho sokuhlunga, ukufometha nokuhlela izihloko kuphela. Inhloso yokudlulisa ulwazi olwengeziwe akusho ukuthi uyavumelana nemibono yayo noma uqinisekisa ubuqiniso bokuqukethwe kwayo. Njalo xhumana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa noma yiziphi izithasiselo noma ukwenza izinguquko ohlelweni lwakho lokunakekelwa kwempilo.


Isikhathi sokuthunyelwe: Okthoba-11-2023